Bağlamanın kökeni anlatılırken çoğu zaman düz bir çizgi çizilir: çalgı bir yerden alınır ve başka bir yere taşınır.
Gerçek süreç böyle işlemez. Çalgılar taşındıkları her yerde yerel malzeme, yerel repertuvar ve yerel tekniklerle değişir.
Birinci değişken malzemedir. Bulunabilen ağaç türü, tekne biçimini ve boyutunu doğrudan belirler.
İkinci değişken repertuvardır; yeni bir coğrafyanın ezgi yapısı, çalgının perde düzenini zorlar.
Üçüncü değişken ise komşuluktur. Yan yana yaşayan müzik gelenekleri birbirinin çalgısını etkiler.
Bu üç etken bir araya geldiğinde, aynı kökenden gelen çalgılar birbirinden belirgin biçimde ayrılır. Bugün geniş bir coğrafyada benzer yapıda telli çalgılar bulunur; hepsi akraba, hiçbiri aynı değildir. Anadolu'daki biçimin ayırt edici özelliği, koma perdelerini karşılayan bağlı perde sistemidir. Bu sistem, yerel makam ve ayak yapısının bir gereği olarak yerleşmiştir.
Kursiyer için sonuç şudur: çalgının bugünkü biçimi bir zorunluluk değil, repertuvarın doğurduğu bir çözümdür. Derslerimizde çalgı tarihi, teknik özelliklerin gerekçesi olarak anlatılır.